ชื่อบางชื่อถูกเปลี่ยนเพื่อปกป้อง   ฉันได้ค้นหาตรวจสอบเหตุการณ์ที่ได้บรรยายไว้ในที่นี้  ได้กลับไปยังที่ที่เคยอยู่ อ่านบันทึกต่างๆ ที่เขียนไว้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า  ได้คุยกับเพื่อนเก่าๆ และพวกที่เคยวิพากษ์วิจารณ์ทำลายคนอื่น  ซึ่งยังคงอยู่ในประเทศจีน

ฉันเปิดประตูห้องหลายห้องที่ไม่ได้เข้ามานานนับสิบปี   นั่งลงในห้อง ทบทวนความทรงจำ  ได้ยินเสียงหัวเราะและร้องไห้เมื่อครั้งยังเป็นเด็ก  ฉันจำเหตุการณ์ต่างๆ ได้  ทั้งผู้คน สถานที่ เสียง กลิ่น           เฉกเช่นทุกคนที่ได้เดินผ่านเหตุการณ์อันเจ็บปวดที่ต่อเนื่องยาวนาน   ทุกครั้งที่หลับตาลง  วันเวลาเหล่านั้นหวนคืนมาหาฉันอีกครั้ง

                                                         ***************

 
             พอออกนอกห้อง ฉันถามว่า "เด็กอยู่ไหน ทำไมชุนอิงเศร้าขนาดนี้ เธอควรจะมีความสุขมาก"
             "เฮ้อ" แม่สามีถอนใจยาว "มันน่าสงสาร มันคงเป็นชะตาของแก ชีวิตของแกขมขื่น แล้วตอนนี้แกก็พา เอาความขมขื่นมาสู่ชีวิตเรา  แกมีสิ่งที่เราต้องส่งออกไปแล้วคนหนึ่ง"  นางชี้ไปยังเด็กหญิงตัวน้อย บนพื้นเมื่อพูดคำว่า   "สิ่งที่""เรายากจน จะมีคนทวงหนี้อีกไม่ได้แล้ว"  คำว่า "คนทวงหนี้" ของนางหมายถึงลูกสาว ซึ่งครอบครัวต้องเสียเงินเลี้ยงดูแล้วแต่งออกไปครอบครัวอื่น

             "สองคนที่มาใหม่น ี่เป็นคนทวงหนี้แท้ๆ เพราะเกิดวันตรุษจีน   เป็นวันเวลาเก็บหนี้ตามประเพณี"  ฉันสะท้านเมื่อฟังนางพูด ลางสังหรณ์ ต่อสิ่งที่นางจะเผยนั้นค่อยๆ คืบคลานเข้ามาในใจ             ฉันอยากอุดหูแล้ววิ่ง ไปเอามือปิดปากนางเพื่อไม่ให้นางบอก  แต่ฉันกลับยืนตรงหน้า นาง และพยายามหวังว่าความจริงอันโหดร้ายนั้นจะไม่จริง
             "เราให้ชุนอิงเอาพวกแกไว้ในวันตรุษจีนเพื่อสิริมงคลมันเป็นการส่งออกไปที่ทำลำบากแกอุ้มลูกไว้แขน  ละคน    แต่แกรู้ ... แกรู้"
             "ชุนอิงรู้อะไร?" ฉันถาม พยายามควบคุมเสียงตัวเอง
             "อะไรก็ตามที่ทำในวันตรุษจีนจะกำหนดสิ่งที่จะเกิดไปตลอดทั้งปี เราจึงให้พวกแกอยู่ได้หนึ่งวัน"
             "ตอนนี้เด็กผู้หญิงอยู่ไหน"
             "วันรุ่งขึ้นหลังวันตรุษจีน ... เราเอาตัวเด็กมาตอนชุนอิงหลับ  แล้วโยนลงแม่น้ำ"

              ฉันคลื่นเหียน ตัวงอใจเต้นรัว เอามือปิดปาก ค้ำผนังห้องครู่หนึ่ง แล้วถลันออกจากระท่อม ฉันกรีดร้อง คุกเข่า สะอื้นไห้
              ฉันสงสัยว่าจะมีทารกหญิงสักกี่พันกี่หมื่นที่ถูกโยนลงจากสะพานแบบนี้ บางคนกระทั่ง ประสบชะตากรรมที่เลวร้ายกว่านี้  ฉันเคยได้ยินว่า ชาวนาบางคนไม่ยอมไปแม่น้ำด้วยซ้ำ พวกเขาแค่เอา ทารกเปลือยไปทิ้งไว้นอกบ้าน    ปล่อยให้ตายจากความหนาว หรือบางทีก็จับขาแกเอาหัวจุ่มลงในถังน้ำ หรือกระโถนฉี่
               ฉันกระซิบกับฝาแฝด "อย่างน้อยที่สุดพวกหนูก็ตายสะอาดนะ หรือตายเร็วจนไม่ทันรู้สึกอะไร"
ฉันเดินร้องไห้กลับบ้าน  น้ำตากลายเป็นน้ำแข็งบนใบหน้าสงสัยว่าจะเกิดอะไรขึ้นหากแต่งงานกับใคร ในหมู่บ้านนี้และคลอดลูกสาว  สามีฉันจะทำอย่างนี้ไหม  ฆ่าลูกของฉัน  ฉันตัดสินใจว่า จะไม่ยอมแต่งงาน ถ้าต้องแต่งก็ขอตายก่อน

***************

                อี้เหมาเกิดและเติบโตใน “ครอบครัวสีดำ” ในยุคปฏิวัติวัฒนธรรมที่โหดเหี้ยม ครอบครัวของเธอ ต้องถูกลงโทษเพราะมีพ่อเป็นศาสตราจารย์  แม่สอนภาษาอังกฤษ  เด็กหญิงรอดมาได้ในขณะที่เด็ก นับล้านๆ   คนไม่รอด  เรื่องราวที่ไม่เคยถูกเล่าขานสะท้อนภาพประวัติศาสตร์ ยุคหนึ่งของจีน  ที่มีเด็กนับล้านต้องตกเป็น “ Feather in the  Storm - เหยื่อกลางพายุ” อย่างไร้ซึ่งมนุษยธรรม

***************

             เดินทางย้อนเวลาไปเรียนรู้ทำความเข้าใจกับประวัติศาสตร์หน้าหนึ่งในยุคปฏิวัติวัฒนธรรมจีน ที่ฉายผ่านบันทึกความทรงจำของผู้เขียน เอมีลี่ อู  ใน “น้ำตาอี้เหมา”



  

พ่อ (ยืนเอน ซ้ายสุด) กับเพื่อนนักเรียน ถ่ายที่ร้านถ่ายรูปในปี 1932 เมืองหยางโจว

             เทียนจิน 1956  แม่ ยืนกลาง ขนาบด้วยยายใหญ่ (พี่สาวยายทางซ้าย และยาย ทางขวา)  คนที่นั่งกลางคือยายชวด อายุ 102 ปี อุ้มอี้ติงไว้บนตัก และลูกพี่ลูกน้องยืนอยู่ข้างๆ   ดูรองเท้ายายชวด จะรู้ว่าเคยผ่านการมัดเท้าในวัยเด็ก

แม่อุ้มฉัน ซ้ายมือคือยาย  ขวามือคือย่าเจียงจงเจ๋
ถ่ายที่ร้านถ่ายรูปในปักกิ่ง ปี 1958 รูปนี้ถ่ายเพื่อส่งไปให้พ่อที่ตอนนั้นอยู่ในคุก

อี้ติง พี่ชายฉันเกือบ 3 ขวบ ฉัน 5 เดือน ถ่ายในเดือน
พฤศจิกายน ปี 1958  ภาพนี้เป็นภาพสุดท้ายที่ถ่ายที่ปักกิ่ง ก่อนที่เราจะไปอยู่ เหอเฝยกับแม่

ฉันกับอี้ติงที่เทียนจิน ปี 1960 ก่อนที่แม่จะทิ้งฉันไว้กับยายที่   เทียนจิน

ปี 1965 ก่อนการปฏิวัติวัฒนธรรมจะเริ่มขึ้น  เราเล่นกันที่สนามกีฬาในเหอเฝย ตรงที่อาจารย์จะถูกประณาม อี้ชุน (ใส่หมวก) และอี้ติงอยู่ทางซ้าย ส่วนฉันอยู่ข้างหลัง โผล่แต่หัว

ปี 1966 เหอเฝย เราสามคนพี่น้องถ่ายด้วยกันในร้านถ่ายรูป หลังจากที่อาทหารปลดแอกให้เข็มกลัดเหมาแก่ฉันไม่กี่วัน ซึ่งฉันติดอยู่ ฉันกลัดกระดุมเสื้อจนติดคอเพื่อปิดรอยช้ำจากที่ถูกทหารทำร้าย

ตรุษจีนปี 1970 เราสามคนพี่น้องถ่ายรูปกับพ่อที่ร้านถ่ายรูปในอู่เจียง ที่ซึ่งพ่อถูกคุมขังใน "คอกวัว" โดยยืนหน้าฉากที่เป็นรูปจัตุรัสเทียนอันเหมิน

ปี 1971 ที่นานกิง ฉันไปเยี่ยมญาติกับพ่อ มันเป็นภาพถ่ายภาพเดียวของพ่อในช่วงที่เราอาศัยอยู่ที่เกาจวง

กับอี้ชุนที่อู๋หู ปี 1974 หน้ารถบรรทุกที่พาเราออกจากเกาจวง

กับซูวี่ชิง เลขาสันนิบาตเยาวชนคอมมิวนิสต์และผู้ดูแลนักเรียน ในโรงงานที่อู๋หู ปี 1975 เราทั้งคู่ต่างติดป้ายเรดการ์ด

ซักผ้าหน้าโบสถ์ที่ถูกดัดแปลงเป็นที่พัก ซึ่งเราพักอยู่กับอีก 7 ครอบครัวในอู๋หู ปี 1976  ทั้งหมดใช้ก๊อกน้ำก๊อกเดียวนี้ร่วมกัน

เพื่อนนักเรียนที่จบชั้นมัธยมปลายและเป็นสมาชิกสันนิบาตเยาวชนคอมมิวนิสต์ถ่ายภาพร่วมกันหน้าธงและคำขวัญ "เราเคยต่อสู้มาด้วยกัน" วันที่ 21 มกราคม ปี 1976 ฉันอยู่แถวกลาง ที่สองจากขวา

บัตรนักศึกษาของมหาวิทยาลัยศึกษาศาสตร์ อันฮุย ซึ่งฉันได้เข้าเรียนในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 1978 หน้าซ้าย เป็น คติพจน์ประธานเหมา ความว่า "เข็มมุ่งการศึกษาของเรา ควรให้ผู้รับการศึกษา ได้พัฒนา ทั้งทา งด้านศีลธรรม สติปัญญา กายภาพ กลายเป็นผู้ใช้แรงงานที่มีสำนึกต่อสังคมนิยมซึ่งมีวัฒนธรรม"  ลงชื่อ "เหมาเจ๋อตง"  

            พบกับ “น้ำตาอี้เหมา” บันทึกเสี้ยวหนึ่งของคนตัวเล็กๆ ที่สะท้อนบาดแผลใหญ่ ในประวัติศาสตร์ บางหน้าของโลกใบนี้